Okuyucu Soruyor
“Bilinçaltının hayatımızın büyük bölümünü yönettiğini sık sık duyuyorum. Eğer bu doğruysa bilinçli seçimlerimizin bir anlamı kalıyor mu?”
Mithras Akademi Yanıtlıyor
Bilinçaltı hayatımızın tamamını gizli bir kumanda odasından yönetmez. Ancak beynimiz birçok işlemi farkındalığımızın dışında yürütür. Nefesimizi düzenler, tanıdık yüzleri ayırır ve alışkanlıkları hızlıca devreye sokar. Ayrıca geçmiş deneyimlerimiz, beklentilerimiz ve duygusal çağrışımlarımız kararlarımızı etkiler.
Burada önemli bir ayrım var. “Farkında olmadan etkilenmek” ile “hiçbir seçeneğe sahip olmamak” aynı şey değildir. Otomatik bir tepki ilk anda ortaya çıkabilir. Yine de onu fark ettiğinizde ikinci bir seçim yapabilirsiniz. Örneğin eleştiri duyduğunuz anda savunmaya geçebilirsiniz. Fakat kısa bir duraklama, farklı bir cevap vermenize yardım eder.
Popüler içerikler bazen insan davranışlarının yüzde 90 ya da yüzde 95’ini bilinçaltına bağlar. Bilim, herkes için geçerli tek bir oran sunmaz. Çünkü algı, hareket, alışkanlık, duygu ve karar verme farklı süreçler taşır. Bu nedenle kesin yüzdelerden çok, davranışın hangi bölümünün otomatikleştiğine bakmak daha sağlıklı olur.
Bilinçli zihin her şeyi yönetmez. Buna karşılık yön belirleyebilir, çevreyi düzenleyebilir ve yeni davranışları tekrar yoluyla güçlendirebilir. Kısacası otomatik süreçler bizi etkiler; fakat bizi değişmez bir kadere mahkûm etmez.
Küçük Bir Uygulama
Bugün tekrar eden tek bir davranış seçin. Ardından şu üç noktayı yazın:
Davranışı hangi olay başlattı?
O anda bedenimde ve zihnimde ne oldu?
Bir sonraki sefer hangi küçük seçimi deneyebilirim?
Bu kayıt, “Bunu neden yapıyorum?” sorusunu somut bir gözleme dönüştürür.
Son Söz
Bilinçaltını yenmeniz gerekmez. Önce otomatikleşen örüntüyü fark etmeniz gerekir. Farkındalık, iradenin yerine geçmez; iradenin nereye yönelmesi gerektiğini gösterir.
