Gözlerinin gördüğü her şeyi gerçekten fark ettiğine emin misin?
Serhan KARASU, NLP– Bilinçaltı Eğitmeni
Görüş alanımızdaki her şeyi aynı anda algıladığımızı düşünürüz. Oysa beynimiz dünyayı bir kamera gibi kaydetmez. Bunun yerine dikkatini seçer. Böylece bazı bilgileri öne çıkarır. Diğer yandan bazı detayları ise işlemin tamamen dışında bırakır.
Gözümüzün Önündeki Gorili Neden Görmeyiz?
Bu durumun en çarpıcı örneği ünlü Görünmez Goril Deneyi‘dir. Psikologlar Christopher Chabris ve Daniel Simons bu deneyi 1999 yılında tasarladı. Araştırmacılar katılımcılara kısa bir video izletti. Videoda siyah ve beyaz tişörtlü iki grup basketbol topuyla paslaşıyordu. Aslında katılımcıların görevi çok basitti. Sadece beyaz tişörtlü oyuncuların kaç pas yaptığını sayacaklardı.
Katılımcılar dikkatlerini tamamen bu göreve verdi. Fakat videonun tam ortasında sahneye goril kostümlü biri girdi. Hatta oyuncuların arasından yavaşça geçti. Ardından kameraya döndü, göğsüne vurdu ve dokuz saniye sonra sahneden çıktı.
Üstelik goril kesinlikle gizlenmiyordu. Tam aksine, ekranın oldukça belirgin bir noktasındaydı. Buna rağmen katılımcıların yaklaşık yarısı gorili hiç fark etmedi. Daha da ilginci, pas sayısını doğru hesaplayan birçok kişi gözlerinin önündeki gorili görmedi.
Dikkat Sınırlı Bir Kaynaktır
Demek ki, gördüğümüz şey ile dikkatimizi verdiğimiz şey aynı değildir. İşte deneyin asıl çarpıcı tarafı tam olarak budur. Aslında sorun gözlerin çalışmaması değildi. Gerçek sorun, zihnin sadece belirli bir göreve odaklanmasıydı.
Çünkü beynimiz çevremizdeki her ayrıntıyı aynı anda işleyemez. Bu nedenle dikkat, oldukça sınırlı bir kaynak gibi çalışır. Sonuç olarak, bir şeye yoğunlaştığımızda diğer nesneleri fark etme ihtimalimiz hızla azalır.
Günlük Hayatımızdaki “Görünmez Goriller”
Kuşkusuz bu durum sadece laboratuvar deneylerinde kalmaz. Günlük hayatımızda da benzer körlükler yaşarız. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Örneğin, bir soruna o kadar odaklanırız ki, yanı başımızdaki çözüm ihtimalini görmeyiz.
- Veya bir ilişkideki kırgınlığa saplanıp kalırız. Dolayısıyla karşımızdaki kişinin olumlu bir davranışını tamamen kaçırırız.
- Aynı şekilde, bir hedefe kilitlendiğimizde yol boyunca beliren alternatifleri değerlendirmeyiz.
- Hatta bazen zihnimiz geçmişteki bir olaya takılır. Bu yüzden içinde bulunduğumuz anın kendisini bile fark etmeyiz.
Farkındalığa Giden Yol
Burada çok önemli bir noktayı kavramalıyız. Açıkçası, görmediğimiz bir şeyin yok olduğunu söyleyemeyiz. Sadece o şey dikkatimizin dışında kalmıştır. Bu nedenle zihnimizin sunduğu deneyimi tek gerçeklik olarak kabul etmemeliyiz.
Çünkü gördüğümüz dünya sadece dışarıdaki olaylardan ibaret değildir. Aksine neye dikkat ettiğimiz, ne beklediğimiz ve o an neyle meşgul olduğumuz da bu dünyayı şekillendirir. Tam da bu yüzden, zaman zaman kendimize şu güçlü soruyu sormalıyız:
“Şu anda neye bakıyorum ve bunun dışında neleri kaçırıyorum?”
Unutmayın, bazen hayatımızdaki en önemli şey aradığımız şey değildir. Sonuç olarak, gözümüzün önünden geçen o “gorili” fark etmek için daha fazla bakmak yetmez. Bunun yerine, dikkatimizi başka bir yöne çevirmemiz gerekir.
Bu platformda yer alan tüm yazılar, analizler ve uygulama örnekleri yalnızca genel bilgilendirme ve düşünsel inceleme amacı taşır. İçerikler tıbbi, psikolojik, psikiyatrik veya terapötik teşhis ve tedavi yerine geçmez. Mithras Akademi Bilinçaltı Postası, içeriklerin kullanımından doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlardan sorumlu tutulamaz.
